{"id":40186,"date":"2026-10-24T07:24:58","date_gmt":"2026-10-24T10:24:58","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?post_type=product&#038;p=40186"},"modified":"2026-11-08T04:03:54","modified_gmt":"2026-11-08T07:03:54","slug":"la-guerra-de-yugurta","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta","title":{"rendered":"La guerra de Yugurta"},"content":{"rendered":"<p>En la presentaci\u00f3n de La conjuraci\u00f3n de Catilina ya presentamos a este sugestivo historiador, y a su car\u00e1cter fundamentalmente propagand\u00edstico de sus ideas pol\u00edticas y de su partido. En esta otra obra nos narrar\u00e1, con el mismo talante, la guerra que hab\u00eda tenido lugar a fines del siglo II a. de C. en la Numidia vecina de la provincia africana de la Rep\u00fablica. Pero la narraci\u00f3n de la historia del ambicioso Yugurta, se convertir\u00e1 en buena medida en un medio para enaltecer el papel providencial del popular Mario, primero como segundo del arist\u00f3crata Metelo, y luego como c\u00f3nsul, general en jefe, y superior del tambi\u00e9n arist\u00f3crata Sila. Falta m\u00e1s de una d\u00e9cada para el inicio de las guerras civiles, pero sus protagonistas ya aparecen claramente delineados. Salustio nos narrar\u00e1 la el desarrollo de la guerra hasta la captura del tirano. No nos cuenta, en cambio, el desenlace posterior, que tomamos del cl\u00e1sico Theodor Mommsen: \u00abEl gran traidor ca\u00eda por traici\u00f3n de los suyos. Lucio Sila volvi\u00f3 al cuartel general llevando consigo encadenado al astuto e infatigable n\u00famida y a sus hijos, y de este modo concluy\u00f3 la guerra al cabo de siete a\u00f1os de combates. La victoria fue unida al nombre de Mario: cuando hizo su entrada en Roma, el primero de enero del a\u00f1o 650 (de Roma), iba delante de su carro triunfal Yugurta y sus dos hijos, cargados los tres de cadenas sobre sus vestidos reales. Pocos d\u00edas despu\u00e9s, y por orden del mismo Mario, el hijo del desierto fue encerrado en un calabozo subterr\u00e1neo en el antiguo s\u00f3tano de la fuente capitolina (el Tullianum), en el ba\u00f1o helado, como lo llamaban los desgraciados, donde pereci\u00f3 estrangulado o se lo dej\u00f3 morir de hambre y de fr\u00edo. \u00bbPara ser justos, conviene decir que Mario solo hab\u00eda tenido una parte menor en el buen \u00e9xito de esta empresa. La conquista de Numidia hasta el l\u00edmite del desierto hab\u00eda sido obra de Metelo, y se deb\u00eda a Sila la captura de Yugurta. El papel desempe\u00f1ado por Mario entre los dos arist\u00f3cratas no dejaba de poner en cuidado su ambici\u00f3n personal. Sent\u00eda despecho al o\u00edr a su predecesor vanagloriarse con el sobrenombre de Num\u00eddico, y despu\u00e9s se enfureci\u00f3 cuando el rey Bocco consagr\u00f3 en el Capitolio un monumento votivo de oro, en el que representaba la entrega de Yugurta a Sila. Sin embargo, ante la mirada de jueces imparciales, las haza\u00f1as de Metelo y de Sila oscurec\u00edan las de Mario. Sobre todo Sila, en aquella brillante retirada a trav\u00e9s del desierto, hab\u00eda demostrado a los ojos de todos, tanto del general como del ej\u00e9rcito, su valor, su presencia de \u00e1nimo, su destreza y su poderosa influencia sobre los hombres. Sin embargo, estas rivalidades militares habr\u00edan sido una cosa insignificante, si no hubieran ejercido su influencia en las luchas de los partidos pol\u00edticos: si Mario no hubiera servido de instrumento a la oposici\u00f3n para retirar el mando al general arist\u00f3crata, y si la facci\u00f3n reinante no hubiese hecho de Metelo y de Sila sus corifeos militares para elevarlos muy por encima del vencedor nominal de Yugurta.\u00bb (Historia de Roma)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cayo Salustio Crispo<\/p>\n","protected":false},"featured_media":127514,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}}},"product_brand":[23],"product_cat":[16630,5808,5807,5806],"product_tag":[5850,5879],"class_list":["post-40186","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_brand-epub-paradise","product_cat-cayo-salustio-crispo","product_cat-ebooks","product_cat-epub","product_cat-espanol","product_tag-divulgacion","product_tag-historia","desktop-align-center","tablet-align-left","mobile-align-center","first","instock","taxable","shipping-taxable","purchasable","product-type-variable"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>La guerra de Yugurta - Mundo Ebook<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mundo Ebook\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-08T07:03:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/media.mundoebook.cl\/me\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/28034703\/Mundo-ebook_-lectura-digital-elegante-1024x394.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"394\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?product=la-guerra-de-yugurta\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?product=la-guerra-de-yugurta\",\"name\":\"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?product=la-guerra-de-yugurta#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?product=la-guerra-de-yugurta#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/media.mundoebook.cl\\\/me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/08070300\\\/cover-1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-24T10:24:58+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-08T07:03:54+00:00\",\"description\":\"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?product=la-guerra-de-yugurta#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?product=la-guerra-de-yugurta\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?product=la-guerra-de-yugurta#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/media.mundoebook.cl\\\/me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/08070300\\\/cover-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/media.mundoebook.cl\\\/me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/08070300\\\/cover-1.jpg\",\"width\":450,\"height\":680},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?product=la-guerra-de-yugurta#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mundo Ebook\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"La guerra de Yugurta\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/\",\"name\":\"Mundo Ebook\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/#organization\",\"name\":\"Mundo Ebook\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/media.mundoebook.cl\\\/me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/24014558\\\/cropped-avatar_1755558633.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/media.mundoebook.cl\\\/me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/24014558\\\/cropped-avatar_1755558633.png\",\"width\":310,\"height\":310,\"caption\":\"Mundo Ebook\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wp.mundoebook.cl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/mundoebook.cl\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook","description":"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook","og_description":"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook","og_url":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta","og_site_name":"Mundo Ebook","article_modified_time":"2026-11-08T07:03:54+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":394,"url":"https:\/\/media.mundoebook.cl\/me\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/28034703\/Mundo-ebook_-lectura-digital-elegante-1024x394.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tiempo de lectura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta","url":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta","name":"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/media.mundoebook.cl\/me\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/08070300\/cover-1.jpg","datePublished":"2026-10-24T10:24:58+00:00","dateModified":"2026-11-08T07:03:54+00:00","description":"La guerra de Yugurta - Mundo Ebook","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta#primaryimage","url":"https:\/\/media.mundoebook.cl\/me\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/08070300\/cover-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/media.mundoebook.cl\/me\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/08070300\/cover-1.jpg","width":450,"height":680},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?product=la-guerra-de-yugurta#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mundo Ebook","item":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"La guerra de Yugurta"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/#website","url":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/","name":"Mundo Ebook","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/#organization","name":"Mundo Ebook","url":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/media.mundoebook.cl\/me\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/24014558\/cropped-avatar_1755558633.png","contentUrl":"https:\/\/media.mundoebook.cl\/me\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/24014558\/cropped-avatar_1755558633.png","width":310,"height":310,"caption":"Mundo Ebook"},"image":{"@id":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.instagram.com\/mundoebook.cl\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product\/40186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/product"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/127514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_brand&post=40186"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_cat&post=40186"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.mundoebook.cl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_tag&post=40186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}